Bài 3: Hướng đến hệ sinh thái du lịch Cần Thơ bền vững

Du lịch

Thứ hai, 24/08/2026,10:04 (GMT+7)

Muốn giữ du khách lâu hơn, một doanh nghiệp hay một điểm đến riêng lẻ không thể tự giải bài toán. Sau khi không gian du lịch được mở rộng, thách thức lớn hơn của Cần Thơ là kết nối những tài nguyên đang phân tán, để Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tạo nên một hành trình thống nhất.

Trải nghiệm không gian sông nước luôn được du khách ưu tiên đặt tour - Ảnh: Vietravel

Từ thực tế vận hành Khu du lịch Mỹ Khánh, ông Nguyễn Hữu Hoàng, Phó Giám đốc khu du lịch, mong muốn Thành phố không chỉ có thêm những lễ hội, công trình đủ sức thu hút khách mà cần xây dựng thương hiệu Cần Thơ như “trái tim của du lịch Đồng bằng sông Cửu Long”, hình thành các cụm du lịch và kết nối điểm đến, doanh nghiệp làm tour dưới sự dẫn dắt, quảng bá của địa phương.

Đề xuất ấy phản ánh đúng một vấn đề đã xuất hiện xuyên suốt từ những cuộc phỏng vấn du khách đến doanh nghiệp lữ hành: Cần Thơ không thiếu người làm du lịch, cũng không thiếu điểm đến. Điều còn thiếu là khả năng để các mắt xích ấy vận hành như một chuỗi thống nhất, bảo đảm trải nghiệm liền mạch cho du khách.

Khi Cần Thơ mới mở rộng từ không gian đô thị sông nước đến sinh thái nông nghiệp, văn hóa Khmer và vùng cửa sông - biển, bài toán càng phức tạp. Nếu chỉ cộng thêm điểm đến mà không tổ chức lại cách vận hành, bản đồ du lịch có thể rộng hơn nhưng hành trình của du khách chưa chắc dài hơn.

Từ quản lý điểm đến đến quản trị hệ sinh thái

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, TS. Trần Hữu Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng, nếu phải lựa chọn một điểm nghẽn cần tháo gỡ trước, ông sẽ chọn cơ chế liên kết và điều phối.

Theo ông, Cần Thơ không hẳn thiếu tài nguyên, nhưng tài nguyên chưa được “đóng gói” thành những sản phẩm có sức cạnh tranh và chưa có một cơ chế đủ mạnh để doanh nghiệp, địa phương cùng chia sẻ thị trường. Khi liên kết tốt hơn, sản phẩm, hạ tầng và dịch vụ mới có động lực phát triển đồng bộ. “Du lịch trước hết là ngành kinh tế của chuỗi giá trị, không phải của từng điểm đến riêng lẻ”, ông Hiệp nhận định.

Điều đó cũng lý giải vì sao việc mở rộng địa giới không thể tự động tạo ra một điểm đến mạnh. Nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị phát triển du lịch Cần Thơ ngày 6/7/2026 chỉ ra rằng thách thức sau hợp nhất 3 tỉnh không còn đơn thuần là mở rộng không gian mà phải chuyển từ quản lý theo địa giới sang tổ chức một hệ thống giá trị chung. Các tài nguyên văn hóa, sinh thái nếu tiếp tục tồn tại như những điểm riêng lẻ sẽ khó tạo thành chuỗi trải nghiệm đủ sức cạnh tranh.

Đông đảo bạn trẻ tham gia hoạt động tại Khu du lịch Mỹ Khánh (Cần Thơ) - Ảnh: Hữu Hoàng

TS. Trần Hữu Hiệp đề xuất Cần Thơ chuyển từ tư duy “quản lý điểm đến” sang “quản trị hệ sinh thái du lịch”, với sự liên kết thực chất giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và các địa phương trong vùng. Song song đó là ưu tiên hạ tầng kết nối, giao thông đường thủy, bến tàu, không gian công cộng ven sông, sản phẩm ban đêm, dữ liệu du lịch và những sản phẩm có khả năng giữ khách dài ngày, tạo mức chi tiêu cao hơn.

Theo ông, mục tiêu “trung tâm kết nối” cũng không nên hiểu là nơi khách đến rồi tiếp tục đi nơi khác. Cần Thơ phải trở thành đầu mối tổ chức hành trình, phân phối khách và tạo giá trị cho toàn vùng, nhưng trước hết phải tạo được lý do để khách ở lại chính Cần Thơ.

Ông Sầm Long Giang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cần Thơ cho biết, sau khi không gian phát triển được mở rộng, ngành du lịch đang rà soát, phân loại tài nguyên để kết nối điểm đến và doanh nghiệp thành chuỗi sản phẩm thống nhất, thay vì phát triển riêng lẻ.

Theo định hướng của thành phố, Cần Thơ sẽ hình thành 4 không gian du lịch, gồm không gian trung tâm, ven biển, phía Tây và phía Nam. Trên cơ sở đó, các nhóm sản phẩm được ưu tiên gồm MICE; sinh thái sông nước; văn hóa - lịch sử; biển và nghỉ dưỡng; nông nghiệp, cộng đồng gắn với công nghệ cao. Trong đó, Cù Lao Dung được định hướng trở thành vùng du lịch trọng điểm gắn với hệ sinh thái sông Hậu và vùng ven biển.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở con số 4 không gian, mà ở cách kết nối chúng.

Ông Sầm Long Giang thẳng thắn thừa nhận, điểm nghẽn hiện nay là sản phẩm có giá trị trải nghiệm và khả năng giữ chân khách chưa tương xứng với tiềm năng; thành phố còn thiếu khu, điểm quy mô lớn, sản phẩm đặc sắc, dịch vụ giá trị gia tăng cao, trong khi giao thông đường thủy, bến bãi, kinh tế đêm và nguồn nhân lực vẫn còn hạn chế.

Để doanh nghiệp không tự đi tìm nhau một cách manh mún, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cần Thơ xác định vai trò đầu mối kết nối, trong đó có mô hình “Café Du lịch”, tạo không gian để doanh nghiệp lữ hành gặp các đơn vị vận chuyển, lưu trú, điểm đến và dịch vụ, từ đó hình thành chuỗi cung ứng có khả năng cạnh tranh cao hơn.

Một tour nhiều ngày, vì thế, không thể chỉ được tạo ra bằng cách nối bốn địa danh trên bản đồ. Mỗi không gian phải mang một lớp trải nghiệm khác nhau, còn khách sạn, vận tải, điểm đến, ẩm thực và cộng đồng phải cùng tham gia vào một hành trình có chủ đích.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho rằng, sau hợp nhất, dư địa mới cho phép Cần Thơ hình thành một hệ sinh thái du lịch đa dạng hơn, kết nối đô thị, sông nước, sinh thái, văn hóa, nông nghiệp, cộng đồng đến biển và nghỉ dưỡng.

Thành phố không chỉ muốn xây dựng một điểm đến hấp dẫn mà hướng tới trở thành trung tâm du lịch, trung tâm đón và phân phối khách của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo bà Ngọc Điệp, để đạt mục tiêu đó phải thay đổi cách làm. Một sản phẩm riêng lẻ khó giữ khách lâu; vì vậy Cần Thơ sẽ chú trọng kết nối sản phẩm thành chuỗi, xây dựng các chương trình 3 ngày, 4 ngày hoặc dài hơn, đồng thời liên kết với các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long, TPHCM và các trung tâm du lịch lớn.

Trong chuỗi ấy, hàng không, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, điểm đến, vận tải, nhà hàng, mua sắm và cộng đồng phải cùng tham gia. Cộng đồng địa phương không chỉ là người cung cấp dịch vụ mà phải trở thành một chủ thể của sản phẩm, để văn hóa, ẩm thực, nông sản, làng nghề và đời sống bản địa vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa tạo ra bản sắc cho hành trình của du khách khi đến với đô thị sông nước Cần Thơ.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ khái quát vai trò của các chủ thể bằng một thông điệp: “Nhà nước kiến tạo - doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp - cộng đồng là chủ thể tham gia - du khách là trung tâm của sản phẩm”.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp (trái) khảo sát tại Khu nghỉ dưỡng Mê Kông Silt - Ảnh: chinhphu.vn/LS

'Đô thị sông nước trung tâm của vùng đất chín rồng' xanh mát

Dưới góc độ lãnh đạo Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, TS. Trần Hữu Hiệp đề xuất xây dựng Đề án phát triển Cần Thơ trở thành trung tâm điều phối du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2035, thiết lập cơ chế liên kết thường xuyên giữa chính quyền, hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia; đồng thời tập trung nguồn lực vào một số sản phẩm có khả năng tạo thương hiệu quốc gia, quốc tế thay vì đầu tư dàn trải.

Theo ông, trong bối cảnh nhiều địa phương Đồng bằng sông Cửu Long cùng sở hữu sông nước, miệt vườn và văn hóa bản địa, Cần Thơ không nên cạnh tranh bằng số lượng điểm đến. Thành phố cần định vị mình là “đô thị sông nước trung tâm của Đồng bằng sông Cửu Long”, với ba trụ cột sông nước - đô thị - văn hóa và vai trò “cửa ngõ trải nghiệm Đồng bằng sông Cửu Long”.

Từ góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp cũng xác định Cần Thơ phải phát huy vai trò cửa ngõ kết nối khách của vùng, cùng các địa phương xây dựng một không gian du lịch Đồng bằng sông Cửu Long trên bản đồ quốc gia. Khi cùng phát triển sản phẩm, xúc tiến, kết nối doanh nghiệp và hàng không, thị trường có thể lớn hơn, khách ở lâu hơn và lợi ích được chia sẻ rộng hơn.

Do vậy, loạt bài này là hành trình đi tìm “lý do để du khách ở lại”, quay về một câu hỏi tưởng đơn giản nhưng không dễ trả lời. Du khách sẽ không ở thêm chỉ vì trên bản đồ xuất hiện nhiều điểm đến hơn. Họ ở lại khi mỗi ngày có một trải nghiệm thú vị, khi buổi tối còn điều đáng khám phá, sản phẩm đủ khác biệt để đáng chi tiền và khi toàn bộ hành trình chuyến đi vận hành liền mạch.

Thành phố Cần Thơ mới đã có một không gian rộng hơn. Điều quyết định không còn là có thêm bao nhiêu tài nguyên, mà là khả năng biến những tài nguyên ấy thành một điểm đến có bản sắc, một chuỗi giá trị cùng vận hành và một hành trình khiến du khách đến rồi còn muốn ở lại và muốn trở lại.

Lê Sơn (baochinhphu.vn)