Mỹ đã có “vũ khí bí mật” bóp nghẹt Iran?

Thế giới

Thứ tư, 11/03/2026,15:35 (GMT+7)

Đảo Kharg tuy nhỏ bé nhưng chiếm tới 94% lượng dầu xuất khẩu của Tehran; khống chế hòn đảo này có thể bóp nghẹt nền kinh tế Iran trong nhiều năm.

Sự chú ý của dư luận bất ngờ đổ dồn tới đảo Kharg giữa lúc xung đột Mỹ - Israel với Iran tiếp diễn đầy căng thẳng.

Hòn đảo này có tổng diện tích chỉ 19,9 km², nằm ở phía Tây Bắc tuyến vận tải biển huyết mạch là eo biển Hormuz.

Dù diện tích nhỏ nhưng đảo Kharg chiếm khoảng 94% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, phần lớn được vận chuyển tới Trung Quốc, đồng thời là cảng xuất khẩu dầu chính của nước này.

"Các quan chức Mỹ đã thảo luận về khả năng chiếm giữ đảo Kharg vốn có tầm ảnh hưởng lớn đối với Iran" - theo trang Axios.

Cảng xuất khẩu dầu trên đảo Kharg của Iran nhìn từ ảnh vệ tinh. Ảnh: Planet Labs PBC

Vùng đất này nhỏ hơn cả khu Westminster của London – Anh nhưng có thể bóp nghẹt nền kinh tế Iran và để lại tác động tàn phá trong nhiều năm.

"Việc chiếm giữ hòn đảo sẽ cắt đứt ‘huyết mạch dầu mỏ’ của Iran – yếu tố then chốt đối với chính quyền nước này" – ông Petras Katinas - nhà nghiên cứu về khí hậu, năng lượng và quốc phòng tại văn phòng châu Âu của Viện Nghiên cứu Dịch vụ Hoàng gia Anh - nói với Telegraph.

"Iran hiện cũng không thể xuất khẩu dầu do tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ" - ông Katinas nhận định – "Nhưng về lâu dài, việc kiểm soát hòn đảo sẽ mang lại cho Mỹ lợi thế trong các cuộc đàm phán, bất kể chính quyền nào nắm quyền tại Iran sau khi chiến dịch quân sự kết thúc".

Chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz. Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng này tiếp diễn, nó có thể gây ra tác động kinh tế tàn phá trên phạm vi toàn thế giới.

Giá dầu đã tăng vọt lên hơn 100 USD/thùng vào đầu tuần trước khi giảm trở lại về mức hơn 80 USD hiện nay. IRGC cảnh báo giá có thể lên tới 200 USD/thùng nếu xung đột leo thang.

Cựu quan chức Lầu Năm Góc Michael Rubin nhận định nếu Mỹ chiếm được đảo Kharg, Iran có thể không còn khả năng trả lương cho bộ máy quan chức và binh sĩ.

Một số nhà phân tích cho rằng đảo Kharg có thể trở thành "quân bài mặc cả" quan trọng bởi doanh thu từ xuất khẩu dầu chiếm gần 40% ngân sách chính phủ Iran.

Tuy nhiên, việc kiểm soát hòn đảo nhỏ giữa vịnh Ba Tư này cũng có thể khiến lực lượng Mỹ và Israel đối mặt nguy cơ bị tấn công từ phía Iran.

"IRGC có thể tấn công đảo Kharg bằng tên lửa đạn đạo nhưng hành động đó giống như họ đang ký vào bản án tử' của chính mình" – ông Rubin đánh giá.

Trong khi đó, nhà phân tích dầu mỏ Tamas Varga nói với CNBC: "Nếu Tổng thống Donald Trump quyết định chiếm giữ trung tâm dầu mỏ then chốt này, đó sẽ là đòn giáng mạnh vào chính quyền Iran bởi họ sẽ mất đi một nguồn thu quan trọng".

Tàu quân sự Iran tuần tra gần tàu chở dầu Artavil tại khu vực đảo Kharg, vịnh Ba Tư. Ảnh: EPA

Đảo Kharg từng là mục tiêu tấn công trong cuộc chiến tranh Iran – Iraq vào năm 1984 và làm bùng phát giai đoạn được gọi là "cuộc chiến tàu chở dầu".

Đáng chú ý, đảo Kharg cũng từng được Tổng thống Donald Trump nhắc tới từ nhiều thập kỉ trước.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 1988 khi quảng bá cuốn sách The Art of the Deal (tạm dịch: Nghệ thuật đàm phán), ông nói nếu Iran tấn công binh sĩ hoặc tàu Mỹ, ông sẽ "nhắm tới đảo Kharg và kiểm soát nơi này".

Hải Hưng (nld.com.vn)