BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nước tinh khiết – đặc biệt là nước lọc bằng công nghệ thẩm thấu ngược (RO) hoặc chưng cất – về bản chất chỉ còn lại phân tử H₂O, gần như loại bỏ hoàn toàn các chất hòa tan, bao gồm cả khoáng chất có lợi.
Nếu xét về mặt vi sinh, đây là loại nước an toàn, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, kim loại nặng. Tuy nhiên, xét trên phương diện dinh dưỡng lâu dài, việc thiếu hụt vi khoáng lại là điểm đáng lưu ý.
BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nước tinh khiết – đặc biệt là nước lọc bằng công nghệ thẩm thấu ngược (RO) hoặc chưng cất – về bản chất chỉ còn lại phân tử H₂O, gần như loại bỏ hoàn toàn các chất hòa tan
Nguy cơ mất cân bằng điện giải
Cơ thể con người hoạt động dựa trên sự cân bằng tinh vi của nước và điện giải như natri, kali, canxi, magie… Khi liên tục bổ sung nước có hàm lượng khoáng gần bằng 0, nồng độ các chất này trong máu dễ bị pha loãng. Thận phải tăng cường đào thải nước để duy trì cân bằng, kéo theo việc mất thêm khoáng chất qua nước tiểu.
Ở giai đoạn đầu, người sử dụng có thể chỉ thấy tiểu nhiều, nhanh khát hoặc mệt nhẹ. Tuy nhiên, nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến chuột rút, đau đầu, rối loạn nhịp tim hoặc huyết áp không ổn định.
Ảnh hưởng đến tim mạch và xương khớp
Theo BS Hoàng, magie và canxi đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tim và hệ mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy những khu vực sử dụng nguồn nước giàu khoáng thường có tỉ lệ bệnh tim mạch thấp hơn. Khi nguồn nước uống không cung cấp hai vi chất này, cơ thể buộc phải phụ thuộc hoàn toàn vào thực phẩm.
Trong bối cảnh khẩu phần ăn của nhiều người Việt chưa đảm bảo đủ vi chất, việc thiếu thêm nguồn bổ sung từ nước uống có thể làm gia tăng nguy cơ rối loạn tim mạch. Thiếu magie dễ gây hồi hộp, đánh trống ngực; thiếu canxi có thể làm tăng co thắt mạch, ảnh hưởng huyết áp.
Đối với xương, tình trạng thiếu canxi kéo dài khiến cơ thể phải "rút" canxi từ xương để duy trì hoạt động sống. Quá trình này diễn ra âm thầm trong nhiều năm, đến khi phát hiện thì đã có thể dẫn đến loãng xương, gãy xương hoặc đau cột sống.
Người trưởng thành cần khoảng 1,5–3 lít nước mỗi ngày tùy cân nặng và mức độ hoạt động. Quan trọng hơn, cần chú ý không chỉ "uống đủ" mà còn "uống đúng".
Trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi là những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Nếu uống chủ yếu nước tinh khiết trong khi chế độ ăn thiếu hụt, nguy cơ còi xương, chậm phát triển hoặc mất xương sẽ tăng cao.
Liên quan đến thiếu vitamin B12
Không chỉ dừng lại ở khoáng chất, một số nghiên cứu còn đề cập mối liên hệ giữa việc sử dụng nước RO lâu dài và nguy cơ thiếu vitamin B12. Đây là vi chất quan trọng cho quá trình tạo máu và duy trì hệ thần kinh.
Việc loại bỏ gần như toàn bộ vi lượng trong nước, bao gồm cả nguyên tố liên quan đến cấu trúc của vitamin B12, kết hợp với chế độ ăn thiếu hụt (đặc biệt ở người ăn chay), có thể làm tăng nguy cơ thiếu chất này.
Hậu quả có thể là thiếu máu, tê bì tay chân, suy giảm trí nhớ hoặc rối loạn tâm thần.
Nấu ăn bằng nước tinh khiết: Lợi bất cập hại
Một thói quen phổ biến hiện nay là dùng nước tinh khiết cho toàn bộ việc nấu nướng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nước có hàm lượng khoáng quá thấp có xu hướng "hút" khoáng từ thực phẩm trong quá trình chế biến.
Nếu người nội trợ luộc rau rồi bỏ nước hoặc chần thực phẩm bằng nước tinh khiết, một lượng đáng kể vi chất có thể bị thất thoát. Điều này vô tình làm giảm giá trị dinh dưỡng của bữa ăn.
Sử dụng nước tinh khiết thế nào cho hợp lý?
Các chuyên gia nhấn mạnh nước tinh khiết không phải "xấu" mà vấn đề nằm ở cách sử dụng. Trong bối cảnh ô nhiễm nguồn nước, đây vẫn là giải pháp hữu hiệu để đảm bảo an toàn vi sinh. Tuy nhiên, không nên dùng 100% nước tinh khiết trong thời gian dài.
Người dân nên kết hợp nhiều nguồn nước khác nhau như nước khoáng thiên nhiên, nước máy đạt chuẩn đã đun sôi hoặc sử dụng máy lọc RO có lõi bổ sung khoáng. Đồng thời, cần tăng cường thực phẩm giàu vi chất như rau xanh, sữa, cá, hạt và ngũ cốc nguyên cám.
Theo khuyến nghị, người trưởng thành cần khoảng 1,5–3 lít nước mỗi ngày tùy cân nặng và mức độ hoạt động.
Quan trọng hơn, cần chú ý không chỉ "uống đủ" mà còn "uống đúng".
