Ngày 20-5, TAND TP Hà Nội đưa cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo trong vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ", xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan, ra xét xử. Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn làm Chủ tọa dự kiến diễn ra trong 6 ngày.
Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến ra tòa sáng 20-5. Ảnh: Nguyễn Hưởng
Theo ghi nhận, từ sáng sớm 20-5, công tác bảo đảm an ninh trật tự cho phiên toà được thắt chặt nghiêm ngặt.
Người tham gia phiên toà phải xuất trình giấy tờ, qua cửa an ninh để vào phòng xét xử. Khoảng 8 giờ 20 phút cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến được cho tại ngoại đến dự phiên toà. Bị cáo mặc áo màu ghi, đeo khẩu trang đến dự toà.
Tại phần thủ tục phiên tòa, theo thông báo có mặt theo triệu tập của tòa có Viện trưởng Viện kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng; đại diện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SCIC và 40/73 người có quyền nghĩa vụ liên quan. 2 nguyên đơn dân sự trong vụ án được xác định là Bộ Tài chính và Bộ Y tế.
Tại phần khai báo lý lịch, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến khai là Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ, hiện là người hưu trí, từng làm Bộ trưởng Y tế. Bị cáo Tiến bị bắt tạm giam 7 tháng, từ 16-7-2025 đến 13-2-2026. Hiện bị cáo Tiến được tại ngoại. Theo thông báo của tòa, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 trong 4 luật sư bào chữa.
Trong vụ án, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) truy tố bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến (SN 1959, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế) về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", quy định tại khoản 3, Điều 219 - Bộ luật Hình sự.
Cùng truy tố về tội danh trên còn có 6 bị cáo khác, gồm: Nguyễn Kim Trung (SN 1960, cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế, Bộ Y tế); Trần Văn Sinh (SN 1974, cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế); Đào Xuân Sinh (SN 1976, cựu Giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT)…
Hai bị cáo bị truy tố về 2 tội danh là "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", "Nhận hối lộ", gồm: Nguyễn Chiến Thắng (SN 1957, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế) và Nguyễn Hữu Tuấn (SN 1970, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách quản lý điều hành Ban Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế).
Riêng 1 bị cáo Lê Thanh Thiêm (SN 1968, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng) bị truy tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Một số hình ảnh các bị cáo tại phiên tòa:
Các bị cáo tại tòa
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến trả lời HĐXX về nhân thân trong phần thủ tục phiên tòa
Theo cáo buộc, trong quá trình thực hiện 2 dự án xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm phê duyệt thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư khi chưa làm rõ khả năng đáp ứng của đơn vị tư vấn trong nước. Đơn vị này cũng cố ý chỉ định thầu; không tổ chức xác định dự toán gói thầu thuê tư vấn nước ngoài… Bên cạnh đó là việc phân chia các gói thầu không hợp lý, không căn cứ vào tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện và tính đồng bộ của dự án dẫn đến mất tính tổng thể, đồng bộ, gây ra nhiều vướng mắc.
Các hợp đồng xây dựng không có khối lượng chi tiết, không có dự toán kèm theo; không có thỏa thuận cụ thể, chi tiết về yêu cầu kỹ thuật (cấu hình, xuất xứ...) cũng như cách thức đo đếm khối lượng, số lượng để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán và điều chỉnh giá hợp đồng...
Đặc biệt, cáo trạng xác định dù công trình, hạng mục công trình chưa đủ điều kiện để thi công nhưng chủ đầu tư và nhà thầu đã tiến hành khởi công. Một số hạng mục thi công trước khi thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt dẫn đến công tác quản lý chất lượng trong quá trình thi công gặp khó khăn.
Dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2
Những sai phạm trên khiến 2 dự án phải dừng thi công từ tháng 1-2021 đến hết tháng 12-2024. Hậu quả, gây thất thoát, lãng phí khoảng 804 tỉ đồng.
Đáng chú ý, khi trao đổi với nhà thầu, bị cáo Thắng đã thỏa thuận, thống nhất với các nhà thầu về việc tạo điều kiện để các nhà thầu được trúng thầu. Khi thực hiện các gói thầu của 2 dự án, sau khi được tạm ứng thì các nhà thầu phải chi cho Ban y tế trọng điểm số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Theo đó, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp của 2 Dự án đã đưa trực tiếp cho bị cáo Nguyễn Chiến Thắng tổng số tiền hơn 88 tỉ đồng.
Đến tháng 9-2017, sau khi bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nghỉ hưu, bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn làm Phó Giám đốc phụ trách Ban Y tế trọng điểm (sau đó làm Giám đốc) không trực tiếp thỏa thuận với các nhà thầu nhưng tiếp tục vận hành cơ chế nhận tiền như nêu trên. Tuy nhiên, do gặp khó khăn trong việc triển khai thực hiện nên mới có 3 nhà thầu đưa cho bị cáo Tuấn tổng số tiền 12,17 tỉ đồng.
Trong quá trình điều tra, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng khai sau khi nhận hơn 88 tỉ đồng từ các nhà thầu, bị cáo đã chi cho bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến 12,9 tỉ đồng và 100.000 USD; chi cho bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn 3,47 tỉ đồng; chi bị cáo Trần Văn Sinh 2,97 tỉ đồng; chi cho bị cáo Nguyễn Kim Trung hơn 1,7 tỉ đồng; chi chúc tết lãnh đạo Bộ Y tế tổng cộng 500 triệu đồng; chi cho một số cá nhân tại Ban Y tế trọng điểm 5,5 tỉ đồng; chi cho các cá nhân tại một số Bộ, ngành 2,4 tỉ đồng; chi bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm hơn 6,1 tỉ đồng; chi các hoạt động chung của Ban Y tế trọng điểm tổng cộng 900 triệu đồng; chi cho một số đơn vị thuộc Bộ Y tế 1,6 tỉ đồng. Tuy nhiên, các khoản chi này đều không có tài liệu chứng minh.
Ngoài ra, bị cáo Thắng còn khai, từ nguồn tiền này, bị cáo Thắng đã đưa cho bị cáo Lê Thanh Thiêm 2 triệu USD (tương đương 46,2 tỉ đồng) để nhờ Thiêm tác động đến Đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khi kiểm tra tại Bộ Y tế tạo điều kiện giúp Thắng không bị kỷ luật.
Bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn thừa nhận việc nhận tiền từ 3 nhà thầu với tổng số tiền 12,17 tỉ đồng. Sau khi nhận tiền, Tuấn chi cho cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỉ đồng, chi chung cho các hoạt động của Ban Y tế trọng điểm gần 5,9 tỉ đồng và sử dụng cá nhân gần 1,3 tỉ đồng. Bên cạnh đó, bị cáo Tuấn thừa nhận nhiều lần được bị cáo Nguyễn Chiến Thắng đưa tiền nhưng tổng số tiền là 2,47 tỉ đồng (không phải 3,47 tỉ đồng như Thắng khai).
Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ thừa nhận nhiều lần nhận của bị cáo Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng 2,5 tỉ đồng và 1 lần nhận từ bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỉ đồng. Khi nhận, bị cáo Tiến không được Thắng và Tuấn cho biết về nguồn gốc của số tiền này. Tiến hành đối chất, bị cáo Thắng giữ nguyên lời khai về số tiền đưa, bị cáo Tiến giữ nguyên lời khai về số tiền nhận.
Theo cáo buộc, ngày 11-3-2021, Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành quyết định kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng Bộ Y tế nhiệm kỳ 2016-2021. Sau đó, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế (Bộ Y tế), và Lê Thành Công, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Y tế (cựu Kế toán trưởng Ban Y tế trọng điểm), trao đổi với Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế) để liên hệ Đoàn kiểm tra "nhờ giúp đỡ". Do biết Lê Thanh Thiêm là người có quan hệ xã hội rộng, Lê Thành Công đã đưa Thắng đến gặp Thiêm để giới thiệu.
Vài ngày sau, Thiêm gọi Nguyễn Chiến Thắng đến nhà, nói đã "nhờ được" và yêu cầu chuẩn bị 2 triệu USD. Tin lời, Thắng đã 3 lần đưa tổng số tiền 2 triệu USD cho Thiêm thông qua Nguyễn Thanh Toàn.
Cơ quan điều tra cho rằng có đủ căn cứ xác định Lê Thanh Thiêm đã nhận 2 triệu USD của Nguyễn Chiến Thắng, hứa hẹn sẽ giúp Thắng không bị xử lý. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền thì không đưa cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào để tác động, mà chiếm đoạt và sử dụng vào mục đích cá nhân.
